دپارتمان تخصصی اکتم

خرید و فروش صنایع دستی مازندران

در این وبلاگ به خرید و فروش صنایع دستی مازندران پرداخته می شود

خرید و فروش صنایع دستی مازندران در این وبلاگ به خرید و فروش صنایع دستی مازندران پرداخته می شود

 

تعریف شهر سالم

 

« شهر سالم » شهری است که در آن با ایجاد و گسترش پیوسته شرائط فیزیکی و اجتماعی زیست محیطی و استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود ، محیطی فراهم شود که در اثر آن مردم جامعه ضمن حمایت یکدیگر و مشارکت گروهی در انجام کلیه امور زندگی ، قابلیت خود را به حداکثر می رسانند .

 

شهر نشینی و سلامت

جهان بسرعت به شهرنشینی روی آورده است . براساس آخرین آمار منتشره ، در طول پانزده سال آینده ، ۲۰ الی ۳۰ شهر جهان ، جمعیتی بالای ۲۰ میلیون خواهند داشت . و مهمتر از همه شهرها یا محیط زیست ساخته بشر ، محل زندگی بیشتر جمعیت جهان بحساب خواهد آمد . تا سال ۱۹۹۰ ، حداقل ۶۰۰ میلیون نفر از مردم حاشیه نشین شهرهای کشورهای در حال توسعه ، در وضعیت نامطلوبی از لحاظ کیفیت زندگی و بهداشت بسر می برده اند . به موازات محدود شدن منابع و اختیارات دولتها ، مقامات شهری بمثابه نیروهای قوی تر ظهور کرده اند و جهان بسرعت بسوی عدم تمرکز سیاسی و اداری گام بر می دارد . مشکلات زیست محیطی ، از عمده ترین مشکلاتی است که مدیریت خدمات شهری را بدلیل رشد بی رویه شهرنشینی به شدت زیر فشار قرار داده است مانند : تامین آب آشامیدنی ، مسئله مسکن ، آلودگیها و مدیریت دفع مواد زائد جامد . مشکلات بهداشتی در شهر ها ناشی از رشدو توسعه بدون برنامه ، بدون کنترل و بدون بودجه مناسب است . رشد سریع شهرنشینی بطور فزاینده ای خارج از ظرفیت و توانایی مقامات شهری در فراهم نمودن خدمات اولیه زیست محیطی ، مسکن ، اشتغال و دیگر حداقل احتیاجات برای یک جامعه سالم است که بحرانهای اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و مشکلات بهداشتی از عواقب زیانبار آن است . مدرم در شهر ها ـ خصوصاً افراد فقیر و افراد تازه وارد به شهر ـ تماس ها و فشارهایی را تجربه می کنند که منجر به مشکلات بهداشتی از قبیل اشاعه بیماریهای مسری ، سوء تغذیه ، بیماریهای روانی و بیماریهای تنفسی مزمن میشود . این وضع غیر بهداشتی شامل فقر ، کمبود غذا و سر پناه ، تراکم جمعیت ، مشاغل کاذب ، سیستم نامناسب دفع مواد زائد ، شرایط شغلی ناامن ، نا کافی بودن خدمات دولتی ، مصرف بی رویه مواد زیان آور و آلودگی محیط زیست می باشد . تحت این شرایط ، وجود امکانات رفاهی جمعی چیزی در حد خواب و خحیال است و اقشار کم درآمد در شهرها اغلب تمامی سنگینی مسئولیت فراهم نمودن احتیاجات اساسی خود را در امور مربوط به بهداشت ، رفاه و جستجوی کار بر دوش دارند . همچنین مسامحه در حفاظت از محیط زیست در مدیریت و برنامه ریزی شهری ، اثرات شدید منفی در امور بهداشتی و اجتماعی داشته که موجب محدودیت استفاده از منابع در آینده بدلیل بهره برداری نامناسب و یا آسیب رساندن به منابع طبیعی شده و کاهش پویایی و جنب وجوش شهری را بدنبال دارد . مسائل مختلفی در ارتباط با رفتارهای اجتماعی بر بهداشت نیز تاثیر میگذارد . از قبیل :

  • ادغام مهاجرین در شهر یا در خیلی از حالات نادیده انگاشتن ودرحاشیه قرار دادن آنها
  • اختلاف درون شهری از نظر طبقه ، مذهب ونژاد .
  • تغییر یافتن مفاهیم همسایگی
  • مسائل خاصی که در ارتباط با زنان است از جمله زنانی ، که خارج از خانه کار می کنند ، ازدیاد تعداد زنانی که سرپرستی امور خانه را بعهده دارند ، داشتن روابط زودگذر بویژه برای کارگران مهاجر ، فعالیت زودرس جنسی نوجوانان ، بی بندوباری و کاهش روش های سنتی کنترل موالید .

 وجود اطلاعات در باره چگونگی اثر توسعه شهری بر سلامت ، یک ابزار حیاتی در کار پروژه « شهر سالم » است . در بیشتر کشورها ، مسئولیت تهیه شاخص های بهداشتی و امور اپیدمیولوژیک تماماً یا بخشی از آن زیر نظر وزارت بهداشت است که در این امر دانشگاهها نیز مشارکت فعالی دارند . این امور شامل موارد زیر است :

  • مراقبت از وضعیت سلامت در ارتباط با شرایط و شاخص های زیست محیطی
  • تجزیه و تحلیل فعالیتهای توسعه شهری در بخشهای مختلف و اثر آن بر وضعیت بهداشت و سلامت
  • توسعه سیاست های بهداشتی و مشارکت در پارامترهای مربوط به سلامت و ارتقاء بهداشت در مدیریت خدمات شهری و برنامه ریزی توسعه .

متاسفانه قابلیت کافی برای تامین این امور اغلب وجود ندارد ، این چالشی است که شهر سالم میتواند برای رفع آن موثر واقع گردد .

مفاهیم اساسی « شهر سالم »

شهر سالم ، یک مقوله سلامت عمومی است که براساس تفکر                   پروفسور Mc keown. T بنیان گذاشته شده است . او دریافت که ـ بر خلاف عقیده عموم ـ مهمترین عامل ارتقاء سطح سلامت در کشور پادشاهی انگلیس و دیگر کشورهای توسعه یافته در قرون ۱۹ و ۲۰ ، صرفاً پیشرفت در امور خدمات بهداشتی درمانی و ( فن آوری ) مربوط به آن نبوده ، بلکه بدلیل تغییرات اجتماعی ، زیست محیظی و اقتصادی بشرح زیر بوده است :

  • محدود شدن تعداد افراد خانواده
  • افزایش امکانات کمی و کیفی مواد غذائی
  • داشتن محیط فیزیکی سالم تر از هر نظر و نهایتاً
  • تبیین روشهای اصولی پیشگیری  و درمان بیماریها

سازمان جهانی بهداشت ، از ابتدای شروع به کار در سال ۱۹۴۶ ، ارتباط تنگاتنگ عوامل جسمی روانی و اجتماعی با یکدیگر را در تعیین سلامت افراد مشخص نموده است . در سال ۱۹۷۸ ، سازمان جهانی بهداشت با پیام « سلامت برای همه » در   « آلماآتا » براساس ۶ اصل که متاثر از نظریات Mc keown است ، جنبش نوینی را در تبیین بهداشت و سلامت عموم آغاز کرده است . این اصول عبارتند از :

اصول سلامت برای همه

  • کم کردن نابرابریها در بهداشت
  • تاکید برپیشگیری از بیمارییها      
  • همکاری بین بخشی به منظور کاهش عوارض زیست محیطی
  • مشارکت مردمی
  • تاکید بر مراقبت های اولیه بهداشتی در سیستم ارائه خدمات بهداشتی ودرمانی
  • همکاری بین المللی

 

در سال ۸۶ ـ ۱۹۸۵ ، دفتر اروپائی سازمان جهانی بهداشت برنامه ارتقاء سطح سلامترا تحت عنوان « پروژه شهر سالم » پیشنهاد نمود . غرض از پیشنهاد مزبور ، پیداکردن روشهای مناسب برای دستیابی به اصول و استراتژیهای « سلامت برای همه » از درون فعالیت محلی در شهرها بود .شهر سالم ، در یک گردهمائی در شهر « تورنتو » در اکتبر ۱۹۸۴ که « سلامتی تورنتو در سال ۲۰۰۰ » نام گرفت ، مطرح شد . استراتژی این پروژه ، فراهم آوردن زمینه های مشارکت سازمانهای دولتی ، خصوصی و داوطلب بمنظور تمرکز ارگانها و سازمانهای ذیربط در بهداشت شهری بمنظور کاستن مشکلات در رابطه با سلامت در ابعاد وسیع بوده است .

ارزش این پروژه در شهرها با پیشرفت شگفت آور و غیرقابل انتظار در مشارکت صدها شهر بزرگ و کوچک نه تنها در کشورهای صنعتی ، بلکه بطور فراگیر در کشورهای در حال توسعه به نمایش گذاشته شده است . لیست شهرهای کشورهای کم در آمد که در این پروژه مشارکت داشته اند در آورده شده است .

پروژه های شهرهای سالم فعال در کشورهای در حال توسعه

آفریقا

نیجریه : ایبادان

غنا : اکرا

سنگال : داکار

تانزانیا : دارالسلام

ساحل عاج : آبیجان

نیجر : دو سو ونیامی

کامرون : گارواویااوندا

کنگو : برازاویل

آمریکای لاتین

آراژانتین : پوساداس ، بوئنوس آیرس

بولیوی : لاپاز

برزیل : کرویتیبا ، ریودوژانیرو ، سائوپولو و چند شهر دیگر

شیلی : سانتیاگو    کلمبیا : بوگوتا ، کالی   کاستریا : سن خوزه   کوبا

جمهوری دمینکن   اکوادر : کیتو   پرو : لیما   مکزیک   نیکاراگوا : ماناگوا

ونزوئلا   مدیترانه شرقی پاکستان : لاهور ، بهاولپور ، کراچی ، راولپندی ، کویته وابوت آباد

جمهوری اسلامی ایران : تهران و تعدادی از شهرها و مراکز استانها {کاشان ، اصفهان ،اردکان،مهریز، یزد ، شیراز ، بندرعباس ، اهواز ، بروجن ، کرمانشاه ، ایلام ، ارومیه ، قم و ………….. }

مصر : فایوم - امارات متحده عربی : دبی -  تونس : تونس- قبرس-  کویت

  آسیای جنوب شرقی

بنگلادش : شیتا گانگ و بازار کاکس

نپال : کاتماندو ولالیتپور

تایلند : بانکوک

ژاپن ( بسیاری از شهرها )

استرالیا

نیوزیلند

ویتنام

چین

مالزی ( کوجینگ و …. )

دفتر اروپائی سازمان جهانی بهداشت در یکی از آخرین انتشارات خود بنام « بیست گام برای گسترش پروژه سالم » ، چگونگی اجرای پروژه را دریک کشور توسعه یافته توضیح داده است .

هدف برنامه « شهر سالم » ، بهبود وضعیت بهداشت و محیط زیست ، بوسیله بالابردن آگاهی و جلب همکاری

مردم در مشارکت با ارگانها و سازمانهای دولتی و موسسات شهری است تا بدینوسیله در ارائه خدمات بهداشتی و زیست محیطی بطور موثرتری اقدام نمایند . گسترش نقش مقامات مسئول محلی در امور مربوط به بهداشت عمومی و تشویق آنان دراجرای سیاست« سلامت برای همه »درسطح شهر،هدف اولیه این پروژه است بعضی فعالیتهای توسعه شهری ( خانه سازی ، صنعت ، امور زیر بنائی و غیره ) در صورت فقدان ضوابط و موازین بهداشتی و زیست محیطی میتواند سلامت افراد را به مخاطره افکند ولی این گونه فعالیتها میتوانند فرصتهای بهداشتی را نیز ایجاد نمایند . در صورتیکه اقدامات لازم برای حفظ و ارتقاء سلامت ، در روند توسعه مورد توجه قرار گیرد ، میتوان بهداشت جامعه را بهبود بخشید . برای مثال در توسعه صنعتی ، رعایت مسائل ایمنی در مراکز اشتغال ، آموزش پرسنل و کنترل آلودگی می بایست در یک مسیر صحیح قرار گرفته و یا در گسترش خانه سازی ، خدمات اساسی زیست محیطی و مراقبت های اولیه بهداشتی با مشارکت مردم به مورد اجرا گذاشته شود .پروژه شهر سالم ممکن است با یک پروژه تنها ودر یک شهر مشخص اجرا گردد ، یا اینکه احتمال دارد در ارتباط با مجموعه مسائل بهداشتی ، بخشی از تلاش برای توسعه وسیع تر مشتمل بر امور زیربنائی ، امور مالی شهری و توسعه صنعتی را در برگیرد . مشکلات کلیدی توسعه که بوسیله پروژه شهر سالم به آنها توجه شده است عبارتند از :

  • بهداشت نامناسب در مناطق مسکونی شهری ، خصوصاً برای اقشار کم درآمدی که در مناطق پر جمعیت سکونت دارند .
  • کمبود خدمات اساسی ، مناطق فقیر نشین و آلودگی زیست محیطی
  • ناتوانی تعداد زیادی از مقامات محلی در انجام وظیفه در زمینه بهداشت عمومی و محیط زیست

پروژه شهر سالم تشخیص داده است علیرغم هوشیاری و ابتکارات افراد فقیر در فراهم نمودن و خود آمادگی و اعمال راهبرد بقاء برای رفع احتیاجات اولیه ، اصطلاح « خودت آنرا انجام بده » محدودیتهایی را بطور جدی برای آنها ایجاد مینماید . خصوصاً در حوالی شهرها که ازدحام جمعیت موجب خوهد شد که مردم در معرض انواع آلودگیها قرارگیرند و این مسئله خطرات شیوع امراض همه گیر را بوجد خواهد آورد . با عنوان کردن این نوع مشکلات شهری ،پروژه شهر سالم ، در جستجوی این نیست که مدیریت سازمانهای ذیربط را زیر سئوال ببرد . بلکه ، اهمیت ابعاد سلامت را بوسیله توجیه بار مسئولیت امور بهداشتی ( نظیر مشکلاتی که در ارتباط با مرگ ، نلاتوانی و غیره بوجود میآید ) به آنها تاکید میکند تا بدین وسیله مسلائل بهداشتی ، قابل فهم و مرتبطبا کار سازمانهای محلی دولتی و غیر دولتی باشد . پروژه شهر سالم ، مسئولین بهداشت شهر و یا مقامات مسئول محلی دولتی را در به انجام رسانیدن دو پدیده زیر حمایت میکند :

اطلاعات و تجزیه و تحلیل : پایش اثرات امور بهداشت که شامل سنجش وضعیت سلامت و بررسی عوامل مختلف زیست محیطی که در ایجاد مشکلات بهداشتی سهیم هستند ومتعاقب آن تجزیه و تحلیل ضرورتهای بهداشتی و فرصت های بدست آمده در بخشهای مختلف توسعه که برای سلامت از اهمیت برخوردار میباشند .

سیاست گذاری واقدامات حمایتی : برنامه های ویژه بهداشتی برای هر بخش تنظیم شده اند از جمله : برای آب ، بهسازی ، آموزش صنعت ، نیروی کار ( برای مثال ، بهداشت محیط کار ) و غیره که بوسیله سیاست گذاران و سازمانها و ارگانها ذیربط مورد حمایت قرار میگیرند . در روند مشاوره با اعضای جامعه ، سازمانها و گروهها ، برای حصول یک دیدگاه مشترک « درباره جهت گیری توسعه آینده شهر و نیز تجزیه و تحلیل ، نقاط قوت و ضعف گذشته ، تلاش میشود . شاید بتوان یک « کارگاه آموزش ویژه » برای این منظور تشکیل داد که با این سئوال آغاز شود :

چرا این شهر جای خوبی برای زندگی کردن است ؟ در همه نقاط جهان ، یک احساس رضایت از میراثهای فرهنگی و پرورش حس تعلق به یک مکان وجود دارد که بعنوان ویژگیهای بی نظیر و تاریخی هر شهری به آن ارج نهاده و یقیناً از عناصر مهم بسیج مردم در بهبود اوضاع و احوال زندگی آنها و مطرح نمودن سلامت و توجه به مسائل زیست محیطی محسوب میشود .

نقش سازمان جهانی بهداشت

« شهر سالم » ضرورتاً یک برنامه آماده سازی است که هدف آن ارتقاء سطح سلامت ، توسعه و کارآئی فعالیتهای سازمانهای شهری و حرکت های مردمی است . گروه کارشناسان سازمان جهانی بهداشت درگیر در اجرای این پروژه ، شامل متخصصین سازمان در مقر اصلی آن و ۶ دفتر منطقه ای که از حمایت فنی یک بخش گسترده این سازمان برخوردار میباشد . در بیشتر کشورها ، دفاتر سازمان جهانی بهداشت بطور فراگیر در پروژه شهر سالم مشارکت دارند . دفتر اروپائی سازمان ، تسهیلات لازم جهت تماس بین پروژه های سازمان یاقته شهرهای سالم در اروپا و شهرهای سایر کشورها را فراهم کرده است . دفاتر منطقه ای از بسط و گسترش و همکاری شبکه شهرهای سالم در هر منطقه و نیز پشتیبانی از بسیاری از فعالیتها ، حمایت میکنند . مرکز همکاری سازمان برای شهرهای سالم در داشنگاه ایندیانا ، آمریکا یک شبکه اطلاعاتی با نام و نشانی ۸۵۰ هماهنگ کننده شهر سالم ، جهت تبادل اطلاعات ، خبرنامه ها و دیگر مطالب در ارتباط با امور شهرهای سالم را نگهداری مینماید . مراکز هماهنگی برای شهرهای سالم در کشورهای مختلف به تحقیق و فراهم کردن حمایت فنی را در این راستا مشغولند . { در جمهوری اسلامی ایران ، شورای هماهنگی پروژه شهرهای سالم کشور این مهم را عهده دار است } . سازمان جهانی بهداشت تنها موسسه فعال سازمان ملل در توسعه شهری نیست . بسیاری از موسسات سازمان ملل عمیقاً در کوششهایی برای بالا بردن توانائی مدیریت خدمات شهری جهت اداره امور زیست محیطی شهری و ارتقاء وضعیت زندگی ، فعالیت دارند .

 


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: جغرافیای برنامه ریزی شهری


تاريخ : ۱۳٩۳/۱/۳٠ | ۱:٠٠ ‎ب.ظ | نویسنده : خلیل غلام نیا | نظرات ()
.: Weblog Themes By Slide Skin:.