جغرافیای دیرینه
قبول اصل پیوستگی طبقات به یکدیگر که چینه شناسی بر اساس آن استوار گردیده است، ایجاب می کند که علاوه بر تعیین سن لایه های مختلف زمین در هر مکان، دنباله یک لایه نیز در نقاط مختلف کره زمین مورد شناسایی قرار گیرد. دیرینه شناسی در این امر به کمک چینه شناسی می آید و بوسیله امکاناتی که در اختیار دارد، سن طبقات را مشخص می کند.
برعکس، اگر مساله سن طبقات را در نقاط مختلف زمین حل شده تلقی کنیم، به مساله تغییر چهره یک لایه در نقاط مختلف آن برخورد خواهیم کرد که اصطلاحا تغییر رخساره نامیده می شود.
مجموع صفات سنگ شناسی و دیرینه شناسی یک سنگ رسوبی را رخساره آن سنگ گویند. به علاوه مجموعه رسوباتی که با توجه به شرایط مختلف رسوب گذاری در یک دوره معین بوجود می آید، رخساره های مختلف آن دوره را تشکیل می دهد.
صفات مشخصه آثار موجوداتی که در داخل یک سنگ مشاهده می شوند، صفات دیرینه شناسی آن سنگ گویند. در این میان به وسیله سنگواره های چینه شناسی، سن طبقات مشخص می شود و از راه سنگواره رخساره ا شرایط آب و هوایی محل تعیین می گردند.
رخساره:
انواع رخساره ها:
رخساره ها را بطور کلی به دو دسته تقسیم می کنند:
الف) رخساره های خشکی: مشخصات سنگ شناسی و دیرینه شناسی ته نشستهایی را که در داخل قاره ها تشکیل می شوند، تحت عنوان رخساره های خشکی دسته بندی می کنند. این رخساره ها شامل: رخساره بادی، رخساره باتلاقی، رخساره یخچالی، رخساره سیلابی، رخساره رودخانه ای، رخساره دریاچه ای و رخساره کولابی.
این رخساره ها به سهولت قابل بررسی هستند و تمیز آنها از یکدیگر آسان است.

ب) رخساره های دریایی: رسوبات دریایی را از نظر منشای تشکیل به سه دسته اصلی تقسیم می کنند:

- رسوبات بنتیک (Benthic): که در نتیجه فعالیتهای موجودات زنده کف زی دریا بوجود می آیند.
- رسوبات پلاژیک (Pelagic): که در نتیجه فعالیتهای موجودات زنده دریا میان بوجود می آیند.
- رسوبات خشکی زاد (Terrigenous): که از تخریب سواحل دریا حاصل می شوند و توسط عوامل فعال خارجی مانند باد، آبهای جاری، امواج دریایی و ... به دریا حمل می شوند.
رسوبات اقیانوسی نیز با در نظر گرفتن موقعیت آنها در اقیانوس به سه دسته تقسیم می شوند:
- رسوبات فلات قاره (Continental shelf): که حد تشکیل آنها تا عمق 200 متری از خط ساحلی است و عمدتا شامل ماسه، گل و لای و رسوبات آلی هستند و به آنها رخساره های مناطق کم عمق نیز گفته می شود.
- رسوبات منطقه عمیق (Bathyal) یا منطقه شیب قاره ای (Continental slope): که در اعماق 2 تا 3 هزار متری تشکیل می شوند.که دارای رخساه گل های آبی و آهکهای مارنی مربوط به دوره های گذشته عمر زمین مشخص می شوند.
- رسوبات منطقه خیلی عمیق (Abyssal): شامل رخساره های پلاژیک نظیر گل های گلوبیژیرین دار، رادیولر دار و دیاتومیت دار می باشند.